Ký hợp đồng sai thời điểm: Văn bản công chứng có bị hủy?
Trong thực tiễn giao kết hợp đồng, thời điểm xác lập và thời điểm có hiệu lực pháp luật của hợp đồng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không ít trường hợp hợp đồng được công chứng nhưng lại được ký kết vào thời điểm pháp luật chưa cho phép giao dịch phát sinh hiệu lực. Khi đó, văn bản công chứng không những không bảo đảm an toàn pháp lý mà còn có nguy cơ bị Tòa án tuyên hủy. Việc hủy công chứng sai thời điểm là hệ quả tất yếu nhằm bảo đảm sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hiệu lực của giao dịch dân sự.
1. Thời điểm có hiệu lực pháp luật của hợp đồng theo quy định
Theo Điều 401 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng được giao kết hợp pháp có hiệu lực kể từ thời điểm giao kết, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác. Đối với một số loại hợp đồng đặc thù, thời điểm có hiệu lực còn phụ thuộc vào việc:
Đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
Đáp ứng điều kiện nhất định theo luật chuyên ngành;
Phát sinh sự kiện pháp lý trong tương lai.
Do đó, việc xác định đúng thời điểm có hiệu lực là điều kiện bắt buộc để giao dịch được pháp luật công nhận.
2. Các trường hợp hợp đồng bị ký sai thời điểm có hiệu lực pháp luật
Trong thực tiễn, hợp đồng bị xác định ký sai thời điểm có hiệu lực pháp luật thường rơi vào các trường hợp như:
Ký hợp đồng khi tài sản chưa đủ điều kiện pháp lý để giao dịch;
Ký hợp đồng trong thời gian đang bị áp dụng biện pháp ngăn chặn, kê biên;
Ký hợp đồng khi chưa hoàn thành thủ tục bắt buộc theo luật chuyên ngành;
Ký hợp đồng trước thời điểm được phép chuyển dịch quyền theo quy định pháp luật.
Những trường hợp này làm cho giao dịch chưa thể phát sinh hiệu lực pháp luật tại thời điểm công chứng.
>>> Xem thêm: Dịch vụ làm sổ đỏ trọn gói, đảm bảo đúng quy định pháp luật
3. Ảnh hưởng của việc ký sai thời điểm đến giá trị văn bản công chứng
Công chứng viên chỉ có thể chứng nhận hợp đồng khi giao dịch đáp ứng đầy đủ điều kiện có hiệu lực tại thời điểm công chứng. Nếu hợp đồng được ký trước thời điểm pháp luật cho phép phát sinh hiệu lực, văn bản công chứng không còn bảo đảm tính hợp pháp.
Khi đó:
Văn bản công chứng không phản ánh đúng tình trạng pháp lý của giao dịch;
Giao dịch tiềm ẩn nguy cơ bị Tòa án tuyên vô hiệu;
Phát sinh yêu cầu hủy công chứng sai thời điểm để khắc phục hậu quả pháp lý.
Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự có hiệu lực khi đáp ứng đủ điều kiện về chủ thể, nội dung, mục đích và hình thức. Trường hợp giao dịch được xác lập khi chưa đủ điều kiện phát sinh hiệu lực thì bị coi là vô hiệu.
Bên cạnh đó, Điều 51 Luật Công chứng 2014 quy định văn bản công chứng có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu khi việc công chứng không đúng quy định pháp luật. Do đó, việc công chứng hợp đồng ký sai thời điểm có hiệu lực là căn cứ để Tòa án xem xét hủy công chứng sai thời điểm.
5. Trách nhiệm của công chứng viên khi hủy công chứng sai thời điểm
Theo Luật Công chứng 2014, công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra điều kiện pháp lý của hợp đồng tại thời điểm công chứng. Nếu công chứng viên không xác minh hoặc bỏ qua yếu tố thời điểm dẫn đến công chứng sai, công chứng viên có thể:
Phải bồi thường thiệt hại nếu có lỗi;
Bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt hành chính;
Ảnh hưởng đến uy tín và trách nhiệm nghề nghiệp.
Do đó, việc kiểm soát thời điểm có hiệu lực của hợp đồng là nghĩa vụ pháp lý quan trọng trong hoạt động công chứng.
Ông A ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho bà B và được công chứng trong khi thửa đất đang bị kê biên để thi hành án. Sau đó, Tòa án xác định tại thời điểm ký kết, pháp luật không cho phép chuyển dịch quyền đối với tài sản bị kê biên.
Trên cơ sở đó, Tòa án tuyên giao dịch vô hiệu và hủy văn bản công chứng do ký sai thời điểm có hiệu lực pháp luật.
Hủy công chứng sai thời điểm là hệ quả pháp lý tất yếu khi hợp đồng được ký kết và công chứng tại thời điểm pháp luật chưa cho phép giao dịch phát sinh hiệu lực. Việc xác định đúng thời điểm có hiệu lực không chỉ là trách nhiệm của các bên tham gia giao dịch mà còn là nghĩa vụ nghề nghiệp của công chứng viên nhằm bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
