Trong thực tiễn giao dịch dân sự và thương mại, không ít hợp đồng được xác lập trên cơ sở chuyển nhượng các quyền đã phát sinh từ một hợp đồng trước đó, như quyền đòi nợ, quyền hưởng lợi ích, quyền khai thác hoặc quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ. Loại giao dịch này tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý do phụ thuộc chặt chẽ vào hiệu lực và nội dung của hợp đồng gốc. Khi hợp đồng chuyển nhượng quyền được công chứng, hồ sơ công chứng lưu trữ trở thành căn cứ quan trọng để xác định chuỗi pháp lý của quyền được chuyển giao. Bài viết phân tích vai trò và ý nghĩa của việc lưu trữ hồ sơ công chứng đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền phát sinh từ hợp đồng khác.
>>> Xem thêm: 5 lưu ý quan trọng khi làm hợp đồng mua bán tại văn phòng công chứng
1. Khái quát về quyền phát sinh từ hợp đồng và việc chuyển nhượng quyền
Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, quyền phát sinh từ hợp đồng là quyền yêu cầu hoặc quyền hưởng lợi ích hợp pháp được xác lập trên cơ sở một giao kết hợp đồng hợp pháp. Pháp luật cho phép bên có quyền được chuyển nhượng quyền này cho chủ thể khác, trừ trường hợp pháp luật cấm hoặc hợp đồng gốc có thỏa thuận không được chuyển nhượng.
Quy định pháp luật xác định: “Bên có quyền có thể chuyển giao quyền yêu cầu cho người khác, trừ trường hợp việc chuyển giao bị cấm theo luật hoặc theo thỏa thuận”.
Do đó, hiệu lực của hợp đồng chuyển nhượng quyền luôn gắn liền với tình trạng pháp lý của hợp đồng gốc.
2. Đặc thù pháp lý của hợp đồng chuyển nhượng quyền phát sinh từ hợp đồng khác
So với các hợp đồng chuyển nhượng thông thường, hợp đồng chuyển nhượng quyền phát sinh từ hợp đồng khác có một số đặc thù:
Đối tượng của hợp đồng là quyền vô hình, không tồn tại độc lập;
Hiệu lực của quyền phụ thuộc vào hợp đồng gốc;
Có khả năng chịu tác động từ tranh chấp hoặc vô hiệu của hợp đồng ban đầu.
Chính vì vậy, việc công chứng và lưu trữ hồ sơ trong loại hợp đồng này không chỉ nhằm xác nhận giao dịch hiện tại mà còn nhằm ghi nhận mối liên hệ pháp lý với hợp đồng gốc.
3. Thành phần hồ sơ công chứng lưu trữ đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền
Hồ sơ công chứng lưu trữ đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền phát sinh từ hợp đồng khác thường bao gồm:
Phiếu yêu cầu công chứng;
Dự thảo hợp đồng chuyển nhượng quyền;
Bản chính hợp đồng chuyển nhượng quyền đã được công chứng;
Bản sao hoặc bản chính hợp đồng gốc làm phát sinh quyền;
Tài liệu chứng minh quyền chưa bị thực hiện, chưa bị chấm dứt;
Giấy tờ nhân thân hoặc pháp lý của các bên;
Ghi chép nghiệp vụ của công chứng viên về việc kiểm tra tính chuyển nhượng của quyền.
4. Vai trò của hồ sơ công chứng lưu trữ trong xác định hiệu lực chuyển nhượng quyền
Khi phát sinh tranh chấp, vấn đề thường được đặt ra là:
Quyền được chuyển nhượng có thực sự tồn tại hay không;
Quyền đó có đang bị hạn chế hoặc tranh chấp;
Việc chuyển nhượng có phù hợp với hợp đồng gốc hay không.
Hồ sơ công chứng lưu trữ cho phép cơ quan giải quyết tranh chấp:
Đối chiếu nội dung hợp đồng chuyển nhượng với hợp đồng gốc;
Xác định ý chí của các bên tại thời điểm ký kết;
Làm rõ việc công chứng viên đã kiểm tra điều kiện chuyển nhượng quyền như thế nào.
Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, “văn bản công chứng có giá trị chứng cứ; những tình tiết, sự kiện trong văn bản công chứng không phải chứng minh, trừ trường hợp bị Tòa án tuyên bố vô hiệu”.
5. Hồ sơ công chứng lưu trữ và rủi ro khi hợp đồng gốc bị vô hiệu hoặc chấm dứt
Một rủi ro đặc thù của loại giao dịch này là hợp đồng gốc bị tuyên vô hiệu hoặc chấm dứt sau thời điểm chuyển nhượng quyền. Trong trường hợp đó, hồ sơ công chứng lưu trữ có vai trò:
Xác định thời điểm chuyển nhượng quyền;
Đánh giá tính ngay tình của bên nhận chuyển nhượng;
Phân định trách nhiệm pháp lý giữa các bên.
Hồ sơ lưu trữ đầy đủ giúp làm rõ liệu việc chuyển nhượng quyền có được thực hiện khi hợp đồng gốc còn hiệu lực hay không.
>>> Xem thêm: Bảngphí công chứng dịch thuật và chứng thực giấy tờ mới nhất
6. Giá trị của hồ sơ công chứng lưu trữ trong tố tụng và bảo vệ bên nhận chuyển nhượng
Trong tố tụng dân sự, hồ sơ công chứng lưu trữ là căn cứ để:
Chứng minh chuỗi chuyển dịch quyền hợp pháp;
Bảo vệ quyền lợi của bên nhận chuyển nhượng ngay tình;
Hạn chế khả năng phủ nhận nghĩa vụ từ bên có nghĩa vụ trong hợp đồng gốc.
Việc không lưu trữ hoặc lưu trữ không đầy đủ hồ sơ công chứng có thể làm suy yếu đáng kể khả năng bảo vệ giao dịch hợp pháp.
Kết luận
Lưu trữ hồ sơ công chứng đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền phát sinh từ hợp đồng khác giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm tính liên tục và minh bạch của các quan hệ pháp lý kế thừa. Hồ sơ công chứng lưu trữ không chỉ giúp xác định hiệu lực của hợp đồng chuyển nhượng mà còn là căn cứ then chốt để đánh giá tình trạng pháp lý của quyền được chuyển giao khi phát sinh tranh chấp. Trong bối cảnh các giao dịch về quyền vô hình ngày càng phổ biến, việc thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ lưu trữ hồ sơ công chứng cần được xem là yêu cầu không thể thiếu nhằm bảo vệ an toàn pháp lý cho các bên.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
