Thời điểm công chứng ngoài trụ sở xác định thế nào?
Trong thực tiễn hành nghề, công chứng ngoài trụ sở ngày càng được áp dụng phổ biến đối với các trường hợp người yêu cầu công chứng già yếu, ốm đau, bị hạn chế khả năng đi lại hoặc vì lý do chính đáng khác theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, khi văn bản được ký ngoài trụ sở tổ chức hành nghề công chứng, việc xác định thời điểm công chứng thường phát sinh nhiều cách hiểu khác nhau, đặc biệt khi xảy ra tranh chấp về hiệu lực hợp đồng. Phân tích đúng thời điểm công chứng khi văn bản ký ngoài trụ sở có ý nghĩa then chốt trong việc bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch.
>>> Xem thêm: Gặp rắc rối khi công chứng hợp đồng ủy quyền, nên tìm đếnvăn phòng công chứng nào để xử lý nhanh chóng?
Công chứng ngoài trụ sở là gì?
Công chứng ngoài trụ sở là trường hợp công chứng viên thực hiện việc công chứng không tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng, mà tại địa điểm khác theo yêu cầu hợp pháp của người yêu cầu công chứng, như:
Nhà riêng;
Bệnh viện;
Trại giam;
Trụ sở cơ quan, tổ chức.
Theo quy định pháp luật hiện hành, công chứng ngoài trụ sở không làm thay đổi bản chất pháp lý của hoạt động công chứng, mà chỉ khác về địa điểm thực hiện.
Thời điểm công chứng được xác định theo nguyên tắc nào?
Về nguyên tắc, thời điểm công chứng được xác định là thời điểm:
Công chứng viên ký vào văn bản công chứng;
Văn bản được đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng;
Sau khi các bên đã ký hoặc điểm chỉ hợp lệ và thể hiện ý chí tự nguyện.
Địa điểm ký văn bản (trong hay ngoài trụ sở) không phải là căn cứ xác định thời điểm công chứng.
Văn bản ký ngoài trụ sở có làm thay đổi thời điểm công chứng không?
Câu trả lời là không. Dù văn bản được ký:
Tại nhà riêng;
Tại bệnh viện;
Tại nơi cư trú của người yêu cầu công chứng;
thì thời điểm công chứng vẫn được xác định theo thời điểm công chứng viên ký xác nhận và đóng dấu công chứng, không phụ thuộc vào thời điểm các bên đặt bút ký.
Việc các bên ký ngoài trụ sở chỉ là một bước trong trình tự công chứng, chưa làm phát sinh hiệu lực pháp lý đầy đủ của văn bản.
Trường hợp ký ngoài trụ sở nhưng công chứng viên ký xác nhận sau
Trong thực tiễn, có trường hợp:
Các bên ký trước tại địa điểm ngoài trụ sở;
Sau đó hồ sơ được mang về trụ sở để hoàn thiện thủ tục;
Công chứng viên ký và đóng dấu vào thời điểm sau.
Trong trường hợp này:
Thời điểm công chứng là thời điểm công chứng viên ký tại trụ sở, không phải thời điểm các bên ký ngoài trụ sở;
Nếu giữa hai thời điểm này phát sinh sự kiện pháp lý làm ảnh hưởng đến điều kiện giao dịch, thì văn bản có thể không đủ điều kiện để được công chứng.
Ý nghĩa của việc xác định đúng thời điểm công chứng khi ký ngoài trụ sở
Việc xác định đúng thời điểm công chứng có ý nghĩa quan trọng trong các vấn đề sau:
Xác định hiệu lực của hợp đồng, giao dịch;
Đánh giá tình trạng pháp lý của chủ thể tại thời điểm giao kết;
Xác định lỗi và trách nhiệm của các bên khi phát sinh tranh chấp;
Làm căn cứ để giải quyết hậu quả pháp lý nếu văn bản bị tuyên vô hiệu.
Đặc biệt, trong các giao dịch nhà đất, thời điểm công chứng là căn cứ để xác định quyền ưu tiên, hiệu lực đối kháng với bên thứ ba.
>>> Xem thêm: Khi nào nên cập nhậtDi chúc tại nhà sau những biến động lớn trong gia đình
Rủi ro pháp lý nếu nhầm lẫn thời điểm công chứng
Nếu nhầm lẫn giữa:
Thời điểm ký ngoài trụ sở;
Và thời điểm công chứng hợp lệ,
có thể dẫn đến các rủi ro như:
Hiểu sai thời điểm phát sinh hiệu lực hợp đồng;
Đánh giá sai lỗi của bên không tiếp tục thực hiện giao dịch;
Áp dụng sai căn cứ pháp luật khi giải quyết tranh chấp.
Trong một số vụ việc, việc xác định sai thời điểm công chứng còn dẫn đến trách nhiệm bồi thường của tổ chức hành nghề công chứng.
Trách nhiệm của công chứng viên khi công chứng ngoài trụ sở
Khi thực hiện công chứng ngoài trụ sở, công chứng viên có trách nhiệm:
Kiểm tra đầy đủ điều kiện công chứng tại thời điểm ký xác nhận;
Ghi rõ địa điểm thực hiện công chứng trong lời chứng;
Bảo đảm việc ký ngoài trụ sở không làm sai lệch thời điểm công chứng;
Không được ghi lùi hoặc ghi sai thời điểm công chứng so với thực tế.
Việc tuân thủ đúng nguyên tắc này là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm giá trị pháp lý của văn bản công chứng.
Một số lưu ý thực tiễn cho người yêu cầu công chứng
Đối với người dân và doanh nghiệp, khi thực hiện công chứng ngoài trụ sở cần lưu ý:
Không đồng nhất thời điểm ký với thời điểm công chứng;
Theo dõi thời điểm công chứng viên ký xác nhận;
Hạn chế kéo dài thời gian giữa lúc ký và lúc hoàn tất công chứng;
Kiểm tra kỹ nội dung lời chứng, đặc biệt là ngày, tháng, năm công chứng.
Kết luận
Việc xác định thời điểm công chứng khi văn bản ký ngoài trụ sở phải tuân thủ nguyên tắc chung của pháp luật về công chứng: thời điểm công chứng là thời điểm công chứng viên ký xác nhận và đóng dấu, không phụ thuộc vào địa điểm ký hay thời điểm các bên đặt bút ký. Hiểu đúng nguyên tắc này giúp bảo đảm hiệu lực giao dịch, hạn chế rủi ro pháp lý và tránh tranh chấp không đáng có trong thực tiễn.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
