Một bên ký sau thời điểm công chứng có hợp lệ không?
Trong thực tiễn công chứng hợp đồng, không ít trường hợp các bên không ký cùng một thời điểm, có bên ký trước, có bên ký sau, thậm chí việc ký kéo dài qua nhiều ngày. Tình huống này làm phát sinh nhiều câu hỏi pháp lý liên quan đến thời điểm công chứng, hiệu lực hợp đồng và trách nhiệm của các bên khi có tranh chấp. Việc phân tích đúng thời điểm công chứng khi có người ký sau có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc xác định giá trị pháp lý của giao dịch.
Theo pháp luật về công chứng, thời điểm công chứng không phải là thời điểm các bên bắt đầu ký hợp đồng, mà là thời điểm công chứng viên ký, đóng dấu vào văn bản công chứng sau khi:
Các bên đã ký hoặc điểm chỉ đầy đủ;
Ý chí của các bên được xác nhận là tự nguyện;
Hồ sơ công chứng hợp lệ theo quy định.
Do đó, dù có người ký trước hay ký sau, thời điểm công chứng chỉ phát sinh khi tất cả các bên đã hoàn tất việc ký kết hợp lệ và công chứng viên thực hiện xác nhận cuối cùng.
Hiện tượng “người ký sau” trong thực tiễn công chứng
Người ký sau thường xuất hiện trong các trường hợp:
Một bên bận, không thể ký cùng thời điểm với bên còn lại;
Hợp đồng có nhiều chủ thể tham gia;
Ký trước – ký sau do yếu tố địa lý hoặc ủy quyền nội bộ;
Ký bổ sung theo yêu cầu kiểm tra hồ sơ của công chứng viên.
Vấn đề pháp lý đặt ra là: việc ký không đồng thời có làm thay đổi thời điểm công chứng hay không?
Thời điểm công chứng khi có người ký sau có bị kéo dài không?
Câu trả lời là có, nhưng cần hiểu đúng bản chất pháp lý.
Nếu:
Một hoặc nhiều bên chưa ký;
Hoặc đã ký nhưng không trước mặt công chứng viên theo đúng trình tự;
thì chưa thể xác lập thời điểm công chứng. Thời điểm công chứng chỉ được xác định sau khi người ký sau hoàn tất việc ký hợp lệ, và công chứng viên ký xác nhận.
Như vậy:
Thời điểm công chứng không gắn với thời điểm ký đầu tiên;
Mà gắn với thời điểm ký cuối cùng hợp lệ và được công chứng viên xác nhận.
Giá trị pháp lý của hợp đồng khi có người ký sau
Trong trường hợp hợp đồng có người ký sau, giá trị pháp lý của hợp đồng được xác định như sau:
Trước thời điểm công chứng
Hợp đồng chưa có hiệu lực pháp lý đầy đủ đối với các giao dịch bắt buộc phải công chứng;
Chưa làm phát sinh quyền và nghĩa vụ theo luật;
Các bên có quyền thay đổi ý chí, từ chối ký mà không bị coi là vi phạm hợp đồng.
thì hợp đồng mới chính thức được xác lập, và thời điểm công chứng được ghi nhận thống nhất trong văn bản công chứng.
Thời điểm công chứng và việc xác định rủi ro pháp lý
Việc có người ký sau ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định:
Thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ;
Trách nhiệm bồi thường nếu phát sinh thiệt hại;
Hiệu lực đối kháng với bên thứ ba.
Nếu trong khoảng thời gian giữa các lần ký:
Tài sản bị kê biên;
Quyền đại diện bị chấm dứt;
Giấy tờ bị thu hồi hoặc hết hiệu lực;
thì thời điểm công chứng sau cùng là căn cứ để đánh giá giao dịch có hợp pháp hay không, không căn cứ vào thời điểm ký trước đó.
>>> Xem thêm: Những trường hợp cần gấp phảicông chứng giấy tờ ngay trong ngày
Vai trò của công chứng viên khi có người ký sau
Theo Luật Công chứng 2024, công chứng viên có nghĩa vụ:
Kiểm tra điều kiện giao dịch tại thời điểm công chứng;
Không xác nhận công chứng nếu tại thời điểm ký sau phát sinh yếu tố làm giao dịch không hợp pháp;
Ghi nhận đầy đủ thời điểm ký, thời điểm công chứng theo đúng thực tế.
Công chứng viên không được lùi thời điểm công chứng về thời điểm ký trước đó, cũng không được xác nhận công chứng khi chưa có đủ chữ ký hợp lệ của các bên.
Thời điểm công chứng khi có người ký sau trong giải quyết tranh chấp
Trong tranh chấp hợp đồng, Tòa án thường căn cứ vào:
Ngày công chứng ghi trong văn bản;
Hồ sơ công chứng lưu trữ;
Trình tự ký kết của các bên;
để xác định:
Thời điểm giao dịch được xác lập;
Bên nào có lỗi nếu phát sinh sự kiện pháp lý trong khoảng thời gian chờ ký;
Hợp đồng có bị vô hiệu hay không.
Việc một bên ký trước không làm phát sinh nghĩa vụ nếu giao dịch chưa được công chứng hợp lệ.
Một số lưu ý thực tiễn để hạn chế rủi ro
Để hạn chế rủi ro khi công chứng hợp đồng có người ký sau, các bên cần:
Thống nhất rõ thời gian ký kết;
Tránh kéo dài khoảng thời gian giữa các lần ký;
Kiểm tra lại tình trạng pháp lý của tài sản trước thời điểm ký cuối cùng;
Nhận thức rõ rằng chỉ thời điểm công chứng mới là mốc pháp lý quyết định.
Kết luận
Thời điểm công chứng khi có người ký sau không phụ thuộc vào thời điểm ký đầu tiên, mà được xác định tại thời điểm người ký cuối cùng hoàn tất việc ký hợp lệ và công chứng viên ký xác nhận. Việc hiểu đúng bản chất pháp lý của thời điểm công chứng giúp các bên đánh giá chính xác hiệu lực hợp đồng, phân định trách nhiệm và phòng ngừa rủi ro trong giao dịch dân sự.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
