Trách nhiệm pháp lý khi công chứng hợp đồng mua bán tài sản đấu giá có sai sót
Trong hoạt động mua bán tài sản đấu giá, công chứng đóng vai trò quan trọng trong việc xác lập tính hợp pháp của giao dịch và bảo vệ quyền lợi của các bên. Tuy nhiên, nếu trong quá trình công chứng xảy ra sai sót — dù nhỏ — có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng như hợp đồng vô hiệu, thiệt hại tài sản hoặc tranh chấp kéo dài. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết trách nhiệm pháp lý công chứng hợp đồng đấu giá khi xảy ra sai sót, giúp bạn hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và hướng xử lý theo quy định hiện hành.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng có hỗ trợ công chứng ngoài giờ hành chính không?
Những dạng sai sót phổ biến khi công chứng hợp đồng tài sản đấu giá
Trong thực tiễn, sai sót khi công chứng hợp đồng mua bán tài sản đấu giá thường phát sinh ở các khâu sau:
Sai thông tin chủ thể: ghi nhầm họ tên, số CCCD, chức vụ, hoặc không xác minh rõ tư cách pháp lý của bên bán là cơ quan quản lý tài sản Nhà nước.
Sai thông tin tài sản: mô tả không đúng tình trạng tài sản, diện tích, vị trí hoặc quyền sở hữu.
Vi phạm quy trình pháp lý: công chứng hợp đồng khi chưa có quyết định phê duyệt kết quả đấu giá hoặc khi người trúng đấu giá chưa nộp đủ tiền.
Thiếu chữ ký hoặc chữ ký không hợp lệ của các bên liên quan.
Công chứng viên không kiểm tra đầy đủ hồ sơ pháp lý, dẫn đến việc chứng nhận sai quy định.
Các sai sót này có thể khiến hợp đồng bị tuyên vô hiệu hoặc gây thiệt hại lớn cho các bên trong giao dịch.
Trách nhiệm pháp lý của công chứng viên và tổ chức công chứng
Theo Điều 38 Luật Công chứng 2014, công chứng viên phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và người yêu cầu công chứng về văn bản công chứng do mình thực hiện. Nếu để xảy ra sai sót, trách nhiệm được xác định như sau:
a) Trách nhiệm dân sự
Công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng phải bồi thường thiệt hại nếu sai sót gây hậu quả cho một hoặc cả hai bên trong hợp đồng.
Trường hợp lỗi thuộc về cá nhân công chứng viên, tổ chức công chứng phải bồi thường trước, sau đó có quyền yêu cầu công chứng viên hoàn trả lại phần tương ứng theo quy định tại “Điều 38 khoản 2 Luật Công chứng 2014”.
b) Trách nhiệm hành chính
Nếu sai sót xuất phát từ thiếu sót chuyên môn, cẩu thả, vi phạm quy trình nghiệp vụ, công chứng viên có thể bị xử phạt hành chính, tạm đình chỉ hành nghề hoặc bị thu hồi thẻ công chứng viên.
Mức xử phạt cụ thể được quy định tại “Nghị định 82/2020/NĐ-CP” về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp.
Nếu công chứng viên cố ý thực hiện hành vi giả mạo, sửa chữa, hợp thức hóa hợp đồng trái pháp luật nhằm trục lợi, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo “Điều 358 Bộ luật Hình sự 2015” về “Tội giả mạo trong công tác”.
Không chỉ công chứng viên, các bên tham gia hợp đồng cũng có thể bị xử lý nếu cung cấp thông tin sai hoặc có hành vi gian dối.
Bên bán (cơ quan, tổ chức quản lý tài sản): phải đảm bảo tính pháp lý của tài sản, kết quả đấu giá hợp lệ và hồ sơ công khai minh bạch. Nếu cung cấp thông tin sai, gây thiệt hại cho người mua, họ có thể bị buộc bồi thường hoặc bị xử lý kỷ luật.
Bên mua (người trúng đấu giá): phải kiểm tra kỹ hồ sơ, không được dùng giấy tờ giả hoặc thông tin sai lệch khi ký công chứng. Nếu vi phạm, hợp đồng có thể bị hủy bỏ và mất quyền trúng đấu giá.
Hướng xử lý khi phát hiện sai sót trong hợp đồng tài sản đấu giá công chứng
Khi phát hiện hợp đồng mua bán tài sản đấu giá có sai sót, các bước xử lý nên được thực hiện như sau:
Thông báo ngay cho tổ chức công chứng đã chứng nhận hợp đồng;
Nếu sai sót nhỏ (như lỗi kỹ thuật, lỗi đánh máy), công chứng viên có thể lập văn bản sửa lỗi theo quy định tại “Điều 45 Luật Công chứng 2014”;
Nếu sai sót làm thay đổi nội dung, ý chí của các bên hoặc ảnh hưởng đến hiệu lực hợp đồng, cần yêu cầu Tòa án tuyên vô hiệu hợp đồng và xác định trách nhiệm bồi thường;
Trường hợp có dấu hiệu vi phạm hình sự, phải gửi hồ sơ cho cơ quan điều tra để xử lý theo quy định pháp luật.
Biện pháp phòng ngừa sai sót khi công chứng hợp đồng tài sản đấu giá
Để hạn chế rủi ro pháp lý, các bên nên:
Kiểm tra kỹ tính pháp lý của tài sản đấu giá, đặc biệt là quyền sở hữu và nguồn gốc tài sản;
Đảm bảo hợp đồng chỉ được công chứng sau khi có kết quả đấu giá hợp lệ và người trúng đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính;
Lựa chọn tổ chức hành nghề công chứng uy tín, có kinh nghiệm trong lĩnh vực đấu giá tài sản;
Đọc kỹ nội dung hợp đồng trước khi ký, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào dự thảo của tổ chức đấu giá.
Kết luận
Sai sót trong quá trình công chứng hợp đồng mua bán tài sản đấu giá có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng, ảnh hưởng đến quyền lợi của cả Nhà nước và người dân. Vì vậy, việc hiểu rõ trách nhiệm pháp lý công chứng hợp đồng đấu giá là điều cần thiết để các bên tham gia có thể chủ động phòng tránh rủi ro, đảm bảo giao dịch được thực hiện đúng pháp luật, công khai và minh bạch.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
