Hợp đồng nhiều bên: Thời điểm công chứng tính ra sao?
Trong các giao dịch dân sự, kinh doanh, nhà đất, không ít hợp đồng được ký kết với nhiều bên tham gia, có thể là nhiều cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân hoặc kết hợp giữa các chủ thể khác nhau. Việc này đặt ra vấn đề pháp lý quan trọng liên quan đến thời điểm công chứng, đặc biệt khi các bên không ký cùng lúc hoặc có sự thay đổi tình trạng pháp lý trong quá trình ký kết. Phân tích đúng thời điểm công chứng trong hợp đồng có nhiều bên tham gia giúp xác định chính xác hiệu lực hợp đồng và phân định trách nhiệm khi xảy ra tranh chấp.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng nào uy tín khi bạn cần công chứng gấp hợp đồng mua bán nhà đất?
Thời điểm công chứng được hiểu như thế nào?
Theo pháp luật về công chứng, thời điểm công chứng là thời điểm công chứng viên ký và đóng dấu vào văn bản công chứng sau khi:
Tất cả các bên tham gia hợp đồng đã ký hoặc điểm chỉ hợp lệ;
Công chứng viên đã kiểm tra đầy đủ điều kiện về chủ thể, nội dung, hình thức;
Ý chí tự nguyện của các bên được xác nhận tại thời điểm ký.
Do đó, thời điểm công chứng không đồng nhất với thời điểm thỏa thuận hay thời điểm một vài bên ký trước, mà là mốc pháp lý xác lập cuối cùng của giao dịch.
Đặc thù của hợp đồng có nhiều bên tham gia
Hợp đồng có nhiều bên tham gia thường có các đặc điểm sau:
Số lượng chủ thể ký kết lớn;
Không phải lúc nào các bên cũng có mặt cùng thời điểm;
Có thể phát sinh việc ký trước – ký sau;
Mỗi bên có tình trạng pháp lý riêng (đại diện, ủy quyền, tài sản chung…).
Chính vì vậy, việc xác định thời điểm công chứng trong loại hợp đồng này có vai trò đặc biệt quan trọng để bảo đảm tính hợp pháp và thống nhất của giao dịch.
Thời điểm công chứng trong hợp đồng nhiều bên được xác định khi nào?
Trong hợp đồng có nhiều bên tham gia, thời điểm công chứng chỉ được xác định khi đáp ứng đồng thời hai điều kiện:
Tất cả các bên tham gia hợp đồng đã ký hoặc điểm chỉ hợp lệ theo đúng quy định;
Công chứng viên ký xác nhận và đóng dấu công chứng.
Nếu còn bất kỳ bên nào chưa ký, thì hợp đồng chưa được công chứng, dù các bên khác đã hoàn tất việc ký trước đó.
Nói cách khác, thời điểm công chứng gắn với chữ ký cuối cùng hợp lệ của bên tham gia cuối cùng, chứ không phụ thuộc vào thời điểm ký của bên đầu tiên.
Các bên vẫn có quyền thay đổi ý chí hoặc từ chối ký tiếp.
Việc một bên đã ký trước không làm phát sinh nghĩa vụ ràng buộc nếu hợp đồng chưa được công chứng hợp lệ.
Thời điểm công chứng và việc xác định hiệu lực hợp đồng
Khi hợp đồng có nhiều bên tham gia được công chứng hợp lệ:
Hiệu lực hợp đồng được xác định từ thời điểm công chứng;
Mọi quyền và nghĩa vụ của các bên phát sinh thống nhất từ mốc thời gian này;
Đây cũng là thời điểm để xác định hiệu lực đối kháng với bên thứ ba.
Nếu giữa các lần ký xảy ra sự kiện pháp lý như:
Tài sản bị kê biên;
Quyền đại diện của một bên bị chấm dứt;
Giấy tờ pháp lý bị thu hồi;
thì thời điểm công chứng sau cùng là căn cứ quyết định hợp đồng có hợp pháp hay không.
Vai trò của thời điểm công chứng trong việc xác định lỗi và trách nhiệm
Trong tranh chấp hợp đồng có nhiều bên, thời điểm công chứng là mốc quan trọng để:
Xác định bên nào vi phạm nghĩa vụ ký kết;
Đánh giá lỗi của từng bên khi giao dịch không được hoàn tất;
Phân định trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu phát sinh.
Một bên đã ký trước nhưng sau đó không tiếp tục ký hoặc không thể ký do thay đổi tình trạng pháp lý không đương nhiên bị coi là có lỗi, nếu hợp đồng chưa được công chứng.
>>> Xem thêm: Người thân mất ở nước ngoài, công chứng thừa kế tại Việt Nam có được không?
Trách nhiệm của công chứng viên trong hợp đồng nhiều bên
Theo Luật Công chứng 2024, công chứng viên có nghĩa vụ:
Kiểm tra điều kiện giao dịch tại thời điểm công chứng;
Bảo đảm tất cả các bên ký kết đều có mặt hoặc ký hợp lệ;
Không xác nhận công chứng nếu thiếu chữ ký của bất kỳ bên nào.
Công chứng viên không được ghi lùi thời điểm công chứng về thời điểm các bên ký trước đó, cũng không được xác nhận công chứng khi chưa đủ điều kiện pháp lý.
Một số rủi ro thường gặp trong thực tiễn
Trong hợp đồng có nhiều bên tham gia, rủi ro thường phát sinh khi:
Thời gian giữa các lần ký kéo dài;
Một bên thay đổi ý chí hoặc mất năng lực hành vi;
Quyền đại diện hoặc ủy quyền chấm dứt trước thời điểm công chứng;
Tài sản giao dịch phát sinh tranh chấp trong quá trình chờ ký.
Tất cả các rủi ro này đều được đánh giá dựa trên thời điểm công chứng, không căn cứ vào thời điểm ký riêng lẻ của từng bên.
Kết luận
Thời điểm công chứng trong hợp đồng có nhiều bên tham gia là mốc pháp lý duy nhất để xác định hiệu lực của giao dịch, phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên cũng như hiệu lực đối kháng với bên thứ ba. Việc hiểu đúng và áp dụng thống nhất nguyên tắc này giúp hạn chế tranh chấp, bảo đảm an toàn pháp lý và tránh những cách hiểu sai lệch trong thực tiễn giao kết hợp đồng.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
