Trong nhiều vụ việc thừa kế, không phải tất cả người thừa kế đều có thể cùng lúc có mặt tại văn phòng công chứng để ký văn bản thỏa thuận phân chia di sản. Trường hợp chia thừa kế có người vắng mặt rất phổ biến khi có người đi làm xa, định cư nước ngoài, đang điều trị bệnh hoặc không thể trực tiếp tham gia ký kết. Vậy công chứng có thực hiện được không? Cách xử lý hợp pháp như thế nào để tránh rủi ro? Bài viết dưới đây phân tích chi tiết căn cứ pháp lý và hướng giải quyết.
>>> Xem thêm: Đây là phòng công chứng được nhiều khách hàng quay lại nhất mỗi năm.
1. Chia thừa kế có người vắng mặt có được công chứng không?
1.1. Nguyên tắc đồng thuận khi chia thừa kế có người vắng mặt
Theo Điều 659 Bộ luật Dân sự 2015, việc phân chia di sản được thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế hoặc theo quyết định của Tòa án.
Điều này đồng nghĩa:
Tất cả người thừa kế có quyền ngang nhau đối với di sản;
Việc chia thừa kế phải có sự đồng ý của toàn bộ người thừa kế.
Nếu chia thừa kế có người vắng mặt mà không có ý kiến hợp pháp của người đó, văn bản thỏa thuận có thể không đủ điều kiện công chứng.
1.2. Điều kiện công chứng khi chia thừa kế có người vắng mặt
Theo Điều 40 và Điều 41 Luật Công chứng 2014, người yêu cầu công chứng phải trực tiếp ký hoặc thông qua đại diện hợp pháp.
Vì vậy, trường hợp có người vắng mặt vẫn được công chứng nếu:
Người vắng mặt lập văn bản ủy quyền hợp pháp;
Văn bản ủy quyền được công chứng hoặc chứng thực hợp lệ;
Nội dung ủy quyền thể hiện rõ phạm vi tham gia chia di sản.
2. Các phương án xử lý khi chia thừa kế có người vắng mặt
2.1. Ủy quyền tham gia chia thừa kế khi có người vắng mặt
Người vắng mặt có thể lập giấy ủy quyền cho:
Người thân trong gia đình;
Luật sư hoặc người đại diện hợp pháp.
Theo Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng ủy quyền phải được xác lập bằng văn bản.
Nếu người vắng mặt ở nước ngoài, giấy ủy quyền phải được hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định.
2.2. Tạm hoãn chia thừa kế khi người vắng mặt không ủy quyền
Nếu người vắng mặt không thể ủy quyền hoặc không đồng ý phương án chia:
Các bên có thể tạm hoãn việc chia di sản;
Hoặc khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết theo thủ tục tố tụng.
3. Thủ tục công chứng văn bản chia thừa kế có người vắng mặt
3.1. Hồ sơ cần chuẩn bị
Giấy chứng tử của người để lại di sản;
Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế;
Giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản;
Văn bản ủy quyền của người vắng mặt;
CMND/CCCD của người tham gia ký;
Dự thảo văn bản thỏa thuận phân chia di sản.
3.2. Quy trình công chứng
Nộp hồ sơ tại tổ chức hành nghề công chứng;
Niêm yết thông báo thừa kế tại UBND cấp xã;
Kiểm tra tính hợp pháp của giấy ủy quyền;
Ký văn bản chia thừa kế;
Nhận văn bản công chứng và thực hiện sang tên.
4. Rủi ro pháp lý nếu chia thừa kế có người vắng mặt không đúng quy định
⚠️ Văn bản công chứng có thể bị vô hiệu;
⚠️ Người vắng mặt khởi kiện yêu cầu hủy giao dịch;
⚠️ Không đăng ký sang tên được tài sản;
⚠️ Phát sinh tranh chấp kéo dài;
⚠️ Thiệt hại tài chính cho các bên.
Theo Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch vô hiệu phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.
>>> Xem thêm: Nếu bạn từng bị trả hồ sơ vì sai hình thức, hãy đọc ngay về Chứng thực.
5. Ví dụ minh họa thực tế
Ví dụ: Ông B mất để lại căn nhà cho 3 người con. Một người con đang định cư tại Úc nên không thể về Việt Nam ký văn bản. Người này lập giấy ủy quyền tại Lãnh sự quán Việt Nam và gửi về nước. Nhờ có giấy ủy quyền hợp lệ, văn phòng công chứng chấp thuận việc chia thừa kế có người vắng mặt và văn bản được công chứng hợp pháp.
6. Kết luận
✔ Chia thừa kế có người vắng mặt vẫn được công chứng nếu có ủy quyền hợp pháp. ✔ Không được tự ý bỏ qua quyền của người vắng mặt. ✔ Giấy ủy quyền phải hợp lệ về hình thức và nội dung. ✔ Nếu không đạt được sự thống nhất, cần yêu cầu Tòa án giải quyết.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
